حل مساله مهارتي است كه مي توان آن را آموخت و بكار بست .
"حل مسئله " عبارت از فرايند شناختي - رفتاري -عاطفي است كه توسط خود فرد هدايــــت مي شود و فرد سعي مي كند با كمـك آن راه حل هاي مؤثر يا سازگــــــارانه اي براي مسايل زندگي روزمره خويش پيــــدا كند . به اين ترتيب حل مسئله يك فرايند آگاهانه، منطقي، تلا ش برو هدفمند است .
زندگي مملو از مشكلاتي است كه بايد حل شوند و تصميم هايي كه بايد گرفته شوند بنابراين مهم است كه ما در مواجه با موقعيتهاي مسأله برانگيز يا تصميم برانگيز داراي روش و شيوه باشيم .
اگر از شما سئوال شود كه چگونه مسائل و مشكلات خودتان را حل مي كنيد، چه جوابي مي دهيد؟
اگر از شما سئوال شود كه در هنگام انتخاب يا تصميم گيري به چه شيوه اي عمل مي كنيد، چه جوابي مي دهيد؟
مهارت حل مساله، به فرد آموخته میشود زمانی كه در زندگی با مشكل مواجه میشود چگونه آن را حل كند. در این روش به درستی مساله را تعریف كرده و بعد راهحلهایی را كه ممكن است به حل آنها بیانجامد ارائه كرده و بعد هر كدام را مورد ارزیابی قرار میدهد و در نهایت راه حلی را كه بهترین است انتخاب كرده و به اجرای آن مبادرت میورزد و بعد نتایج ارزیابی میشود و اگر راه حل موفقیتآمیز نبود، به مرحله قبلی برگشته، راه حل دیگری را امتحان میكند.
آموزش مهارت حل مساله يک فرآيند چند مرحله اي است. اولين مرحله مهارت حل مساله ، مرحله خودآگاهي است . يعني آگاهانه بدانيم در چه وضعيتي به سر مي بريم . اصلي ترين شاخص خودآگاهي ما، گفتار دروني ماست. حال اگر گفتار دروني ما مثبت باشد، به طبع آن محتواي رفتاري و اعمالي ما نيز مثبت خواهد بود و اگر منفي باشد، اعمال ما نيز منفي مي شود بنابراين ، اولين و مهمترين مرحله حل مساله اين است که بکوشيم خودآگاهي منفي خود را با به کار بردن گفتارهاي دروني مناسب مثبت کنيم .
مرحله دوم حل مساله و تعريف دقيق مساله است . به اين منظور که مشکل را به شکل دقيق تعريف کنيم . بيشتر فکر کنيم و با کمک روش هاي تفکر انتقادي و خلاق به بررسي بپردازيم .
مرحله سوم مهارت حل مساله ، يافتن راه حل است. براي حل مشکل نيز احتياج به راهکارهاي عملي و مفيد مي باشد که پيش نياز اين مرحله ، بارش فکري (يعني راه حل هاي متعدد و زياد براي مشکل) است.
مرحله چهارم مهارت حل مساله ، ارزيابي راه حل هاست . در اين مرحله به کيفيت توجه مي شود. آنچه در اين مرحله رخ مي دهد، انديشيدن به مزايا و معايب راه حل هاست . نکته بسيار مهم آن است که راه حل به نفع خود ما و ديگران باشد. در اين محله از روش (اگر آن وقت ) براي ارزيابي مي توان استفاده کرد.
مرحله پنجم مهارت حل مساله ، انتخاب راه حل ، اجرا و بازبيني راه حل هاست. بهترين راه حل آن است که بيشترين مزايا و کمترين ضعف و ضرر را براي ما داشته باشد. براي حل يک مساله ، بايد بکوشيم بيش از يک راه حل مناسب را در نظر بگيريم.
ما در زندگي به طور مداوم در حال حل مساله ايم. برخي از اين مسائل بسيار ساده اند ولي برخي ديگر به فعاليت هاي فکري پيچيده اي نياز دارند. توانايي حل مساله به ما کمک مي کند مسائل زندگي مان را به نحو مطلوب حل کنيم. اگر مسائل مهم زندگي ما حل نشده باقي بماند، با فشار رواني روبه رو مي شويم و سلامت رواني و جسماني ما تهديد مي شود.
مهارت پنجم
